Lọ lộc bình bị nứt có nên tiếp tục trưng bày?

Lộc bình gốm sứ là món đồ trang trí được nhiều gia đình yêu thích nhờ kiểu dáng đẹp và giá trị thẩm mỹ đặc trưng. Tuy nhiên, sau thời gian sử dụng, sản phẩm có thể xuất hiện những đường rạn hoặc vết nứt do va chạm, nhiệt độ và cách bảo quản. Khi phát hiện lộc bình bị nứt, nhiều gia chủ thường băn khoăn liệu có nên tiếp tục trưng bày hay nên thay mới. Thực tế, không phải mọi vết nứt đều giống nhau và mức độ ảnh hưởng còn phụ thuộc vào vị trí, độ sâu của vết nứt. Hãy cùng Cửa Hàng Gốm Sứ Bát Tràng Đại Việt tìm hiểu chi tiết cách phân biệt rạn men, nứt thân bình và cách xử lý phù hợp trong từng trường hợp qua bài viết dưới đây nhé.

Lọ lộc bình bị nứt có nên tiếp tục trưng bày?

Nếu chỉ là một đường rạn nhỏ trên lớp men bên ngoài, không ảnh hưởng đến kết cấu thân bình thì gia chủ có thể tiếp tục trưng bày sau khi kiểm tra kỹ. Ngược lại, nếu vết nứt chạy sâu vào thân gốm, xuất hiện ở phần đáy, cổ hoặc những vị trí chịu lực thì không nên tiếp tục đặt bình ở nơi dễ va chạm. Lộc bình càng lớn thì trọng lượng càng cao, vì vậy một vết nứt nghiêm trọng có thể khiến sản phẩm yếu đi và tăng nguy cơ đổ, vỡ. Do đó, thay vì chỉ nhìn vào độ dài của vết nứt, gia chủ nên kiểm tra xem vết nứt nằm ở lớp men hay đã ảnh hưởng đến phần cốt gốm bên trong.

Phân biệt rạn men và nứt thân bình

Đây là bước quan trọng trước khi quyết định có tiếp tục sử dụng hay không. Rạn men thường tạo thành những đường nhỏ trên bề mặt, có thể xuất hiện theo dạng mạng lưới hoặc các đường riêng lẻ. Với một số dòng gốm được sản xuất theo kỹ thuật men rạn, những đường rạn này thậm chí là đặc điểm trang trí chủ ý của sản phẩm. Trong khi đó, nứt thân bình thường thể hiện rõ hơn và có thể kéo dài từ bề mặt vào phần cốt gốm. Khi gõ nhẹ hoặc quan sát kỹ, gia chủ có thể nhận thấy đường nứt khác với những đường rạn tự nhiên của men. Nếu không chắc chắn về tình trạng sản phẩm, nên nhờ người có kinh nghiệm về gốm sứ kiểm tra thay vì tự ý sửa chữa.

Những nguyên nhân khiến lộc bình bị nứt

• Có nhiều nguyên nhân khiến lộc bình xuất hiện vết nứt trong quá trình sử dụng. Nguyên nhân phổ biến nhất là va chạm. Lộc bình thường có kích thước lớn nên nếu bị đẩy, kéo hoặc va vào đồ nội thất, phần thân có thể chịu lực mạnh.
• Việc thay đổi nhiệt độ đột ngột cũng có thể ảnh hưởng đến một số sản phẩm gốm sứ. Đặt bình ở nơi có ánh nắng chiếu trực tiếp trong thời gian dài rồi chuyển sang môi trường lạnh hoặc ngược lại có thể tạo ra sự thay đổi nhiệt trên bề mặt.
• Lộc bình cũng có thể bị ảnh hưởng nếu được đặt trên nền không bằng phẳng. Trọng lượng của bình phân bố không đều trong thời gian dài có thể làm tăng áp lực lên một số điểm.
• Chất lượng sản phẩm và quá trình nung cũng là những yếu tố có thể liên quan đến độ bền của đồ gốm.

Cách hạn chế lộc bình bị nứt trong quá trình sử dụng

• Để hạn chế nguy cơ nứt vỡ, gia chủ nên lựa chọn vị trí đặt ổn định ngay từ đầu. Không nên kê bình trên bề mặt nghiêng, rung hoặc quá nhỏ so với đáy sản phẩm.
• Khi vệ sinh, nên dùng khăn mềm và thao tác nhẹ nhàng. Không nên kéo lê bình trên mặt bàn hoặc đôn vì lực ma sát có thể tác động đến phần đáy.
• Khi cần di chuyển lộc bình lớn, nên có ít nhất hai người cùng thực hiện. Không nên cầm trực tiếp vào phần cổ hoặc miệng bình vì đây thường là những vị trí dễ chịu lực khi nâng.
• Nên hạn chế đặt sản phẩm ở nơi có nhiệt độ thay đổi quá nhanh hoặc chịu ánh nắng gay gắt trong thời gian dài.

Có nên thay mới lọ lộc bình bị nứt?

Việc thay mới phụ thuộc vào mức độ hư hỏng và giá trị của sản phẩm. Nếu chiếc bình đã nứt sâu, mất độ chắc chắn hoặc không còn đảm bảo an toàn, thay mới thường là lựa chọn hợp lý. Nếu sản phẩm có giá trị kỷ niệm, gia chủ có thể giữ lại như một món đồ lưu niệm nhưng không nhất thiết tiếp tục đặt ở vị trí sinh hoạt thường xuyên. Với những chiếc bình chỉ bị rạn men nhẹ, không ảnh hưởng đến kết cấu, có thể tiếp tục sử dụng nếu gia chủ cảm thấy phù hợp.

Kết luận

Lọ lộc bình bị nứt có tiếp tục trưng bày được hay không cần dựa vào tình trạng thực tế của sản phẩm. Nếu chỉ là những đường rạn nhỏ trên lớp men và không ảnh hưởng đến cốt gốm, gia chủ vẫn có thể cân nhắc sử dụng. Ngược lại, những vết nứt sâu ở thân, cổ hoặc đáy bình có thể làm giảm độ chắc chắn và tăng nguy cơ đổ vỡ. Khi đó, nên ngừng trưng bày ở vị trí dễ va chạm và cân nhắc sửa chữa hoặc thay mới nếu cần thiết. Quan trọng nhất là bảo quản đúng cách, đặt bình trên bề mặt chắc chắn để hạn chế nứt vỡ và giữ sản phẩm luôn bền đẹp.