Nên mua đồ thờ trước hay sau khi lập bàn thờ?

Lập bàn thờ gia tiên hay bàn thờ Phật là việc trọng đại khi chuyển về nhà mới hoặc cải tạo lại không gian sống. Dù vậy, không ít gia chủ vẫn băn khoăn: Nên mua đồ thờ trước hay sau khi lập bàn thờ? Mua sớm quá thì lo không vừa kích thước, mà chờ đến đúng ngày làm lễ mới vội vã đi sắm thì dễ thiếu sót, mất đi sự chỉn chu. Để gia chủ chủ động và chuẩn bị chu toàn nhất cho công việc thiêng liêng này, hãy cùng Cửa Hàng Gốm Đại Việt tìm hiểu trình tự chuẩn xác ngay dưới đây nhé.

Hiểu đúng khái niệm để không chọn sai trình tự

Nguyên nhân chính dẫn đến sự băn khoăn của nhiều người là do chưa phân biệt rõ giữa việc “dựng khung bàn thờ gỗ” và nghi lễ “lập bàn thờ” (hay còn gọi là lễ an vị bát hương, nhập trạch).

• Dựng/Đóng bàn thờ: Là việc mua sắm, lắp đặt chiếc bàn thờ bằng gỗ (bàn thờ treo tường, bàn thờ đứng, án thờ hay tủ thờ) vào vị trí cố định trong nhà.
• Lễ lập bàn thờ (An vị): Là nghi lễ tâm linh khi gia chủ thực hiện bốc bát hương, bày trí đồ thờ gốm sứ và làm lễ thắp hương trình báo, mời tổ tiên hoặc thần linh về ngự trị.

Những rủi ro thực tế khi sắm đồ thờ sai thời điểm

Nhiều gia chủ vì quá bận rộn nên thường mua đồ thờ theo cảm tính, tiện đâu mua đấy hoặc mua sát ngày làm lễ. Việc này tưởng như tiết kiệm thời gian nhưng lại dễ dẫn đến những bất cập rất lớn trong quá trình sử dụng lâu dài.

Lệch kích thước, gây mất cân đối không gian thờ

Mỗi chiếc bàn thờ gỗ đều có diện tích mặt bàn giới hạn, được đóng theo các kích thước chuẩn của thước Lỗ Ban (như 61cm, 81cm, 89cm, 107cm, 127cm…).

• Nếu mua đồ thờ quá to: Mặt bàn thờ sẽ bị chật chội, các vật phẩm như lọ hoa, ống hương hay mâm bồng che khuất lẫn nhau. Điều này không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn gây bất tiện, nguy hiểm khi gia chủ thắp hương, đốt nến hay dâng cúng hoa quả.
• Nếu mua đồ thờ quá nhỏ: Bộ đồ thờ sẽ bị “lọt thỏm” giữa mặt bàn thờ rộng lớn, tạo cảm giác trống trải, lạnh lẽo và thiếu đi sự đằm ấm, trang nghiêm.

Thiếu thời gian tẩy sái, làm sạch đồ thờ mới

Đồ thờ cúng bằng gốm sứ khi vừa xuất xưởng hay mua từ cửa hàng về đều còn dính bụi bẩn, tạp chất của quá trình sản xuất và vận chuyển. Theo phong tục, trước khi đặt đồ gốm lên bàn thờ chính thức, gia chủ bắt buộc phải thực hiện công đoạn bao sái, tẩy sái (ngâm rửa bằng nước ấm pha rượu gừng hoặc nước lá thơm, sau đó lau khô bằng khăn sạch riêng biệt). Nếu mua đồ thờ quá sát giờ làm lễ, gia chủ sẽ rơi vào thế bị động, làm qua loa cho kịp giờ hoàng đạo. Việc đưa vật phẩm chưa được tẩy sái sạch sẽ lên bàn thờ là điều rất kiêng kỵ trong nghi lễ tâm linh.

Chắp vá thẩm mỹ và lệch phong thủy Ngũ hành

Sắm đồ thờ lặt vặt mỗi lúc một món dễ dẫn đến tình trạng “râu ông nọ chắp cằm bà kia”: bát hương men rạn nhưng lọ hoa lại men lam, mâm bồng màu ngọc nhưng chân nến lại màu vàng. Sự thiếu đồng bộ về màu men, hoa văn khiến bàn thờ nhìn lộn xộn, mất đi sự trang trọng và sự cân bằng Ngũ hành (Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ).

Quy trình 5 bước chuẩn bị góc thờ tự tròn trịa nhất

Để công việc diễn ra thong thả, không bị cuống và đảm bảo mọi thứ trọn vẹn nhất, gia chủ nên áp dụng quy trình chuẩn bị theo 5 bước sau:

Bước 1: Chọn vị trí và chốt kích thước bàn thờ gỗ

Đầu tiên, bạn cần xác định vị trí đặt bàn thờ trong nhà (phòng thờ riêng, phòng khách chung cư hay khoảng trống tầng cao). Sau đó, chọn mẫu bàn thờ có kích thước phù hợp với diện tích phòng và đo đạc chính xác chiều dài, chiều sâu của mặt bàn.

Bước 2: Lên danh sách các vật phẩm cần sắm

Tùy thuộc vào việc đó là bàn thờ gia tiên, bàn thờ Phật hay bàn thờ Thần Tài mà danh sách đồ cúng sẽ khác nhau. Gia chủ nên liệt kê trước các món đồ thiết yếu:

• Bát hương: (1 hoặc 3 bát tùy theo tập tục gia đình).
• Mâm bồng: (Đĩa đựng hoa quả, có thể chọn 1, 2 hoặc 3 chiếc).
• Kỷ nước: (Bộ 3 chén hoặc 5 chén).
• Lọ hoa: (1 hoặc 2 lọ đặt hai bên).
• Ống hương & Nậm rượu.
• Đèn thờ hoặc chân nến.

Bước 3: Chọn dòng men gốm và mua đồ thờ

Đem theo kích thước bàn thờ đã đo ở Bước 1 đến cửa hàng gốm sứ uy tín. Nhân viên am hiểu đồ thờ sẽ tư vấn cho bạn bộ đồ gốm có đường kính bát hương (ví dụ: phi 16cm, 18cm hay 20cm), chiều cao lọ hoa vừa vặn nhất với khoảng không gian nhà bạn.

Nên ưu tiên chọn mua trọn bộ cùng một dòng men (men lam truyền thống, men rạn giả cổ hoặc men tro trấu Chu Đậu) để tạo sự đồng nhất và sang trọng.

Bước 4: Bao sái và chuẩn bị trước ngày làm lễ 2 – 3 ngày

Sau khi rinh đồ thờ về nhà, trước ngày làm lễ chính thức khoảng 2 – 3 ngày, gia chủ tiến hành ngâm rửa đồ gốm bằng nước gừng ấm hoặc nước ngũ vị hương, dùng khăn sạch lau khô và xếp gọn gàng ở nơi sạch sẽ, thoáng mát.

Bước 5: Bốc bát hương và thực hiện lễ an vị

Đến ngày lành tháng tốt đã chọn, gia chủ (hoặc thầy cúng) tiến hành bốc cốt bát hương, bày trí toàn bộ đồ thờ đã làm sạch lên bàn thờ gỗ và thực hiện lễ nhập trạch, an vị bàn thờ.

Kết luận

Việc chuẩn bị đúng thứ tự giúp gia chủ tránh mua lệch kích thước, chắp vá màu men và có đủ thời gian làm sạch đồ cúng. Bộ đồ thờ vừa vặn, đồng bộ không chỉ tôn lên sự trang nghiêm mà còn mang lại cảm giác đằm ấm, an yên cho căn nhà. Sắm sửa góc thờ tự chưa bao giờ là việc nên vội vã; sự chỉn chu từ điều nhỏ nhất chính là tấm lòng thành dâng lên tổ tiên. Hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp bạn dễ dàng lên kế hoạch trang hoàng không gian tâm linh chu toàn nhất cho gia đình.