Bộ ấm chén Bát Tràng vẽ vàng 24k không chỉ để pha trà mà còn tôn lên đẳng cấp, gu thẩm mỹ của gia chủ. Tuy nhiên, nhiều người lo ngại lớp vàng đắt giá dễ bị tróc mòn khi rửa dọn. Từ góc độ người thợ gốm, lớp vàng 24k có bị bong tróc hay không phụ thuộc vào hai yếu tố: kỹ thuật nung của thợ và cách sử dụng, bảo quản của người dùng. Hãy cùng Gốm Đại Việt tìm hiểu chi tiết bài viết dưới đây nhé.
Tại sao vẫn có trường hợp ấm chén bị tróc hay mòn vàng 24k?
Danh mục
Nếu kỹ thuật nung vàng bền vững như vậy, tại sao trên thị trường vẫn có không ít khách hàng than phiền rằng bộ ấm chén của họ mua về dùng một thời gian là mòn vẹt, lộ ra lớp gốm bên dưới? Bằng kinh nghiệm thực tế, chúng tôi nhận thấy hiện tượng này chỉ đến từ hai nguyên nhân chính sau:
Nguyên nhân 1: Mua phải hàng kém chất lượng (hàng dối, hàng giả vàng)
Trên thị trường hiện nay có nhiều cơ sở kinh doanh chạy theo lợi nhuận đã cắt bớt quy trình sản xuất khắt khe. Thay vì dùng vàng 24k lỏng và nung lò nhiệt độ cao rất tốn kém điện xăng, họ chọn cách làm tắt:
- Dùng sơn nhũ giả vàng hoặc mực in nhũ vàng quét lên gốm.
- Dán decal hoa văn nhũ vàng rồi chỉ sấy khô hoặc nung ở nhiệt độ rất thấp (khoảng 100°C – 200°C) để tạo độ dính tạm thời.
Những loại hàng này lúc mới nhìn qua trông rất bóng đòn và bắt mắt, giá lại rẻ hơn hàng nung chuẩn rất nhiều. Nhưng nhược điểm chết người là lớp “vàng” đó không hề có sự liên kết với men sứ. Khi mang về dùng, chỉ cần tiếp xúc với nước ấm vài lần, gặp chất tẩy rửa hoặc lấy móng tay cạo nhẹ là từng mảng vàng sẽ bong ra ngay lập tức.
Nguyên nhân 2: Dùng dụng cụ cọ rửa quá thô ráp và thiết bị không phù hợp
Đây là nguyên nhân vô tình đến từ phía người sử dụng. Cần phải thẳng thắn nhận định rằng: Dù vàng nung ở nhiệt độ cao bám chắc đến đâu, bản chất nó vẫn là một lớp kim loại vô cùng mỏng phủ trên bề mặt sứ. Kim loại mỏng thì hoàn toàn có thể bị tác động cơ học làm trầy xước.
Nếu trong quá trình rửa dọn, gia chủ dùng cước sắt, búi cọ nồi bằng kim loại hoặc các miếng chùi rửa thô ráp chà xát mạnh tay lên đường viền vàng, thì lực ma sát mạnh sẽ làm xước mỏng lớp vàng đó. Qua thời gian dài chùi rửa như vậy, lớp vàng sẽ bị mòn dần và nhạt màu.
Bên cạnh đó, hai “kẻ thù” lớn nhất của đồ sứ vẽ vàng chính là máy rửa bát và lò vi sóng:
- Máy rửa bát: Sử dụng các tia nước áp lực cực mạnh kết hợp với hóa chất tẩy rửa đậm đặc và nhiệt độ sấy cao. Áp lực nước liên tục đập vào lớp vàng cùng hóa chất tẩy rửa mạnh sẽ khiến độ bóng của vàng giảm nhanh chóng. Ngoài ra, sự va chạm giữa các chén đĩa trong máy rửa bát rất dễ gây sứt mẻ viền vàng.
- Lò vi sóng: Vàng là kim loại. Cho đồ sứ vẽ vàng vào lò vi sóng sẽ gây ra hiện tượng phản xạ sóng viba, tạo ra các tia lửa điện làm cháy xém, biến màu lớp vàng và thậm chí gây nguy cơ nổ vỡ sản phẩm.
Quy trình rửa và bảo quản đúng cách để ấm chén bền đẹp nhiều năm
Vệ sinh và giữ gìn một bộ ấm chén Bát Tràng vẽ vàng 24k thực ra không hề cầu kỳ hay tốn nhiều công sức, chỉ cần bạn nằm lòng một số nguyên tắc nhỏ dưới đây:
Thao tác rửa hàng ngày nhẹ nhàng
Sau khi thưởng trà, hãy đổ sạch bã trà và tráng qua ấm chén bằng nước ấm. Sử dụng một miếng mút xốp êm xốp hoặc khăn vải mềm. Pha loãng một ít nước rửa chén thông thường vào chậu nước ấm, lau nhẹ nhàng lòng chén, thân ấm và các đường viền vẽ vàng. Lớp men Bát Tràng cao cấp vốn đã rất nhẵn bóng nên chỉ cần lau nhẹ là dầu mỡ hay vết bụi đã sạch bóng.
Mẹo xử lý cặn trà lâu ngày an toàn tuyệt đối
Trà mạn hay trà nghệ thuật nếu để qua đêm hoặc dùng lâu ngày thường để lại lớp vệt ố vàng (cặn trà) bám chắc ở đáy ấm và lòng chén. Nhiều người nóng ruột hay lấy búi chùi nồi cố chà mạnh — đây là điều tuyệt đối nên tránh. Thay vào đó, hãy áp dụng các mẹo tự nhiên rất an toàn sau:
- Dùng kem đánh răng: Lấy một lượng nhỏ kem đánh răng thoa lên vết ố trà, dùng ngón tay hoặc khăn mềm xoa nhẹ trong khoảng 1-2 phút rồi rửa lại bằng nước ấm. Kem đánh răng chứa các hạt làm sạch siêu mịn, đánh bay vết ố cực nhanh mà không làm xước men hay tróc vàng.
- Dùng chanh tươi hoặc giấm trắng: Cắt một lát chanh chà nhẹ lên vệt ố trà hoặc ngâm chén trong nước ấm pha chút giấm trắng khoảng 15 phút. Axit tự nhiên trong chanh và giấm sẽ làm tan cặn trà mà không hề ảnh hưởng đến lớp vàng nung.
Cách cất giữ và xếp chồng chén
Khi rửa xong, nên úp ấm chén trên giá thoáng mát có lót tấm thảm mút hoặc khăn mềm để ráo nước. Khi cần xếp chồng các chén trà lên nhau để cất giữ, tránh để đáy chén trên va quệt trực tiếp vào lòng hay viền dát vàng của chén dưới. Tốt nhất nên lót một miếng giấy mềm hoặc miếng xốp mỏng giữa các chén để chống trầy xước.
Kết luận
Tóm lại, ấm chén Bát Tràng vẽ vàng 24k chuẩn nung nhiệt cao hoàn toàn không bị bong tróc khi rửa dọn thông thường. Hiện tượng mòn xước chỉ xảy ra do mua phải hàng giả dán decal hoặc cọ rửa sai cách bằng cước sắt, máy rửa bát. Chỉ cần dùng mút mềm, vệ sinh nhẹ nhàng và xử lý vết ố bằng chanh hay kem đánh răng là bộ trà cụ sẽ luôn bền đẹp. Hãy ghé Gốm Đại Việt để lựa chọn những bộ ấm chén vẽ vàng chất lượng và tinh xảo nhất!
Bài viết liên quan
